توافق لوکزامبورگ که در ۱۰ سپتامبر ۱۹۵۲ امضا شد، پرداختهایی از آلمان غربی به اسرائیل و ترتیبات جبران خسارت برای بازماندگان یهودی را برقرار کرد. طبق ثبت صورتجلسههای کابینه آلمان، سهم اسرائیل سه میلیارد مارک آلمان بود که در طول زمان، عمدتاً به شکل کالا، پرداخت میشد. توافقی جداگانه به مطالباتی میپرداخت که از جانب بازماندگان و از طریق کنفرانس مطالبات مادی یهودیان علیه آلمان مطرح میشد.
توافقها چه مواردی را در بر میگرفتند
بنا بر کنفرانس مطالبات، اسرائیل و کنفرانس مطالبات با جمهوری فدرال آلمان مذاکره کردند. توافقها دو موضوع متمایز را به رسمیت شناختند: هزینههایی که اسرائیل برای جذب و اسکان دوباره بازماندگان یهودی متحمل شد و مطالبات جبران خسارت برای قربانیان فردی آزار نازیها. اسرائیل تعهد دریافت سه میلیارد مارک آلمان را پذیرفت؛ توافق کنفرانس مطالبات چارچوب جداگانهای برای مطالبات بازماندگان فراهم کرد.
اسناد کابینه آلمان از ژوئن ۱۹۵۲ برنامه پیشنهادی پرداخت سه میلیارد مارک آلمان به اسرائیل را ثبت کردهاند: انتقال سالانه طی دوازده سال، همراه با تحویل کالا برای کاهش دشواریهای انتقال پول. توافقهای نهایی در سپتامبر در لوکزامبورگ منعقد شدند. این تمایز مهم است: پرداخت دولتی چک جبران خسارت شخصی نبود که به هر بازمانده داده شود.
تصمیمی مناقشهبرانگیز در اسرائیل
مذاکره با آلمان غربی در اسرائیل مخالفتی شدید برانگیخت. بسیاری از اسرائیلیها چنین توافقی را آن هم اندکی پس از قتل شش میلیون یهودی پذیرفتنی نمیدانستند؛ تظاهرات و بحثهای تند کنست با این تصمیم همراه بود. دولت استدلال میکرد که این منابع هزینههای واقعی جذب بازماندگان و بازگرداندن اموال تصرفشده به دست حکومت نازی را تأمین میکنند؛ صورتجلسه کابینه آلمان شرایط پرداخت را مستند میکند. توافق با وجود این مناقشه اخلاقی عمیق تصویب شد.
سهم اقتصادی و جبران خسارت فردی
تحویل کالاها بر اساس توافق، در دوره مهاجرت گسترده و ریاضت اقتصادی از اقتصاد اسرائیل که به واردات وابسته بود پشتیبانی کرد. این کالاها به زیرساخت و ظرفیت تولید کمک کردند، در حالی که جبران خسارت بازماندگان از سازوکارهای جداگانه پرداخت میشد. دقیقتر آن است که این پرداختها را منبعی مهم برای توسعه بدانیم، نه تنها پایه اقتصاد اسرائیل.
ببینید اسرائیل چگونه برای مهاجران تازه مسکن فراهم کرد و روایت گستردهتر سهم بازماندگان را بخوانید.