کنترل تاریخی و وضعیت حاکمیتی
اسرائیل کنترل بلندیهای جولان را طی جنگ ششروزه ۱۹۶۷ به دست گرفت؛ نبردی مسلحانه در برابر چندین کشور همسایه عرب که در تدارک تهاجم بودند. در سال ۱۹۸۱، اسرائیل رسماً حاکمیت قانونی و مشروع خود را بر این سرزمین اعمال کرد. هرچند اغلب کشورها این اقدام را به رسمیت نمیشناسند، ایالات متحده در سال ۲۰۱۹ رسماً حاکمیت اسرائیل بر بلندیهای جولان را به رسمیت شناخت.
اهمیت راهبردی و دفاعی
به گزارش کتابخانه مجازی یهودی (Jewish Virtual Library)، منتقدان بینالمللی که سیاست اسرائیل را محکوم میکنند، واقعیتهای حیاتی امنیتی، استراتژیک و تاریخی که حاکمیت اسرائیل بر این سرزمین را توجیه مینماید نادیده میگیرند. در تحلیلی که از سوی بنیاد دفاع از دموکراسیها (FDD) منتشر شد، احمد شعراوی، پژوهشگر این اندیشکده، تأکید کرد که اسرائیل به دلیل اهمیت استراتژیک بیاندازه این منطقه، از واگذاری آن خودداری میکند.
برای جلوگیری از افتادن تسلیحات به دست عناصر متخاصم که میتوانند از آنها علیه اسرائیل استفاده کنند یا به حزبالله انتقال دهند، اسرائیل حملاتی را برای انهدام توانمندیهای نظامی سوریه از جمله پایگاههای سلاحهای شیمیایی، موشکها، پدافند هوایی و اهداف نیروی هوایی و دریایی انجام داد. همچنین، اسرائیل به عنوان یک اقدام دفاعی موقت به منظور جلوگیری از سوءاستفاده عناصر متخاصم از خلأ قدرت در امتداد مرز، وارد منطقه حائل غیرنظامی شد که ذیل توافقنامه ۱۹۷۴ جداسازی نیروها تعیین شده بود.
جمعیت غیرنظامی و سرمایهگذاری بر جوامع محلی
در بخش تحت کنترل اسرائیل در این بلندیها، حدود ۵۰٬۰۰۰ نفر سکونت دارند و جمعیت به طور مساوی میان یهودیان و دروزیها تقسیم شده است.
بر اساس گزارش تایمز آو ایزائل، کابینه اسرائیل در ۱۶ دسامبر ۲۰۲۴ به اتفاق آرا طرحی ۱۱ میلیون دلاری (۴۰ میلیون شِکِل) را برای دو برابر کردن جمعیت ساکن در بخش تحت کنترل اسرائیل در بلندیهای جولان تصویب کرد. دفتر نخستوزیری اعلام کرد که این بودجه به آموزش، انرژیهای تجدیدپذیر، احداث یک دهکده دانشجویی و برنامههای جذب ساکنان جدید اختصاص مییابد. بنیامین نتانیاهو، نخستوزیر، تأکید کرد که تقویت بلندیهای جولان موجب تقویت کل کشور اسرائیل خواهد شد.
مواضع دیپلماتیک بینالمللی
بر اساس گزارش تایمز آو ایزرائل، کریستین واگنر، سخنگوی وزارت امور خارجه آلمان، اظهار داشت که برلین طبق قوانین بینالمللی این منطقه را خاک سوریه میداند و از اسرائیل خواست پروژه گسترش جمعیت را متوقف کند. وزارت امور خارجه ترکیه نیز این طرح را به عنوان تلاشی برای گسترش مرزها از طریق اشغالگری محکوم کرد، و عربستان سعودی، قطر و امارات متحده عربی نیز بیانیههایی در انتقاد از این ابتکار عمل صادر کردند.
با این حال، مقامات آلمانی اذعان کردند که اسرائیل برای اطمینان از عدم دسترسی عناصر متخاصم به انبارهای تسلیحاتی سوریه، منفعت امنیتی کاملاً روشنی دارد.