وضعیت حقوقی و حقوق دینی
این ادعا که نمازگزاران یهودی هیچ حقی برای اقامه نماز در کوه معبد اورشلیم ندارند، هم با مفاد قانونی اسرائیل و هم با قداست تاریخی عمیق این مکان در تضاد است. همانطور که توسط Jewish Virtual Library مستند شده است، قوانین داخلی اسرائیل از عبادت مذهبی محافظت میکنند و از نظر قانونی مانع برگزاری نماز یهودیان در این فلات مقدس نمیشوند. در عوض، محدودیتهای اداری برای عبادات علنی یهودیان در طول چند دهه توسط مقامات اسرائیلی اعمال شده است، آن هم از این بیم که برگزاری آیینهای علنی ممکن است موجب برانگیختن مقاومتهای خشونتآمیز از سوی مخالفانی شود که هرگونه پیوند یا حاکمیت یهودی را در این مکان مقدس رد میکنند.
محوریت تاریخی و معنوی در یهودیت
کوه معبد به عنوان والاترین زیارتگاه دین یهود شناخته میشود و به عنوان زمین باستانی که معابد اول و دوم پیش از ویرانیشان در دوران کهن در آن قرار داشتند، مورد تکریم قرار دارد. برای دو هزار سال، نمازگزاران یهودی در سراسر جهان روزانه سه بار نمازهای خود را رو به این تپه دقیق اقامه کردهاند. علاوه بر این، کاوشهای باستانشناسی گزارششده توسط Fox News ریشههای تاریخی و کهن عبادت یهودیان در این محوطه را تأیید میکند و از یک مجموعه حمام آیینی باشکوه دو هزار ساله پرده برمیدارد که در نزدیکی دروازه سهگانه ساخته شده بود تا زائران یهودی بتوانند پیش از صعود به معبد دوم، در آن طهارت گیرند.
ترتیبات عرفی وضعیت موجود
پس از جنگ ششروزه ۱۹۶۷، تفاهم اداری غیررسمی موسوم به وضعیت موجود (استاتوس کو) برای مدیریت امور روزمره در این تپه حساس شکل گرفت. بر اساس مقررات این وضعیت موجود، اداره روزمره این مکان مقدس توسط اوقاف، یعنی نهاد اسلامی تحت حمایت اردن، انجام میشود. تحت این سازوکار، بازدیدکنندگان غیرمسلمان اجازه ورود به کوه معبد را دارند اما از ادای نماز منع شدهاند، در حالی که یهودیان میتوانند در قالب گروههای کوچک و در امتداد یک مسیر از پیش تعیینشده طی ساعات محدود بدون نشان دادن نمادهای مذهبی یا ملی وارد شوند.
برای دههها پس از سال ۱۹۶۷، بسیاری از یهودیان متعهد نیز به دلیل احکام شرعی صادرشده از سوی مراجع برجسته خاخامی، از جمله خاخامگری اعظم، به سبب نگرانی از نجاست آیینی و عدم قطعیت در خصوص موقعیت دقیق «قدسالاقداسِ» آن زیارتگاه باستانی، خودخواسته از ورود به این تپه خودداری میکردند. طبق گفته آمنون رامون، پژوهشگر مرکز پژوهشهای سیاستی اورشلیم، نماز یهودیان در این مکان به خواستهای فراگیر برای جامعه صهیونیستهای مذهبی تبدیل شد و اکثر افراد در این جامعه و شمار فزایندهای از یهودیان ارتدوکس افراطی (حریدی) از عبادت یهودیان در آنجا حمایت میکنند.
تحول در رویهها و واقعیتهای کنونی
با وجود محدودیتهای اداری مستمر، عبادت و ادای نماز یهودیان به واقعیتی آرام در این محوطه مبدل شده است. در حالی که مقامات اوقاف این گردهماییهای آرام را به عنوان نقض غیرقابلقبول وضعیت موجود محکوم کرده و مدعی شدهاند که حق اقامه نماز منحصراً متعلق به مسلمانان است، پلیس اسرائیل شرایط ورود تعیینشده بر اساس مقررات رسمی و احکام قضایی را همگام با تأمین امنیت عمومی نظارت و هدایت میکند.