سازوکار پارلمانی ذیل قانون پایه: دولت
طبق چارچوب قانون اساسی اسرائیل بر پایهٔ «قانون پایه: دولت»، نخستوزیر هرگز با رأی مستقیم مردم انتخاب نمیشود و بلافاصله پس از انتخابات نیز تعیین نمیگردد. شهروندان اسرائیلی به جای نامزدهای فردی برای ریاست قوه مجریه، به فهرستهای سراسری احزاب رأی میدهند. ۱۲۰ کرسی کنست به شیوهٔ نمایندگی تناسبی میان احزابی توزیع میشود که از حد نصاب انتخاباتی عبور کرده باشند. از آنجا که در تاریخ اسرائیل هیچ حزب سیاسی به تنهایی اکثریت ۶۱ کرسی را به دست نیاورده است، قدرت اجرایی همواره از طریق ائتلافهای چندحزبی شکل میگیرد.
روال قانونی گزینش نخستوزیر تنها پس از شمارش آرا و تأیید رسمی نتایج انتخابات از سوی کمیته مرکزی انتخابات آغاز میشود. پس از این تأیید، رئیسجمهور اسرائیل با نمایندگان تمامی فراکسیونهای راهیافته به کنست تازه گفتگو میکند. بر پایه اینکه کدام نماینده شانس بالاتری برای جلب حمایت پارلمان نشان دهد، رئیسجمهور به یک عضو منتخب کنست مأموریتی رسمی با مهلت حداکثر ۲۸ روزه و امکان تمدید ۱۴ روزه اعطا میکند تا پیرامون ائتلاف مذاکره کند. تنها زمانی که دولت پیشنهادی خطمشیها و انتصابات وزارتی خود را به صحن علنی کنست ارائه دهد و اکثریت مطلق رأی اعتماد را کسب کند، نخستوزیر جدید سوگند یاد خواهد کرد.
پیامد بنبست انتخاباتی اکتبر ۲۰۲۶
انتخابات کنست که در ۲۷ اکتبر ۲۰۲۶ برگزار شد، نتیجهای نامشخص و بنبست پارلمانی در پی داشت، نه یک پیروز فوری. بنا بر گزارش فاکس نیوز، ائتلاف راستگرا و مذهبی بنیامین نتانیاهو، نخستوزیر وقت، ۵۳ کرسی به دست آورد و با وجود آنکه حزب لیکود با ۲۶ کرسی همچنان بزرگترین فراکسیون مستقل ماند، فاصله زیادی تا ۶۱ کرسی لازم برای حکمرانی مستقل داشت. گادی آیزنکوت، رئیس پیشین ستاد کل ارتش اسرائیل، حزب میانهرو «یاشار» را به کسب ۲۱ کرسی هدایت کرد و رهبری بلوک اپوزیسیون با مجموع ۴۸ کرسی را بر عهده گرفت. افزایش چشمگیر مشارکت رأیدهندگان عرب، ۱۹ کرسی برای فهرست مشترک و رعام به ارمغان آورد و اکثریت محاسباتی ضد نتانیاهو با ۶۷ کرسی ایجاد کرد؛ با این حال، شکافهای عمیق ایدئولوژیک مانع از تشکیل هرگونه ائتلاف فوری یا منسجم شده است.
فضای پس از انتخابات به جای معرفی رسمی رئیس جدید دولت، سرآغاز دورهای پیچیده از رایزنیهای سیاسی شد. همانطور که سیانان تشریح کرده است، نه نتانیاهو و نه آیزنکوت هیچکدام به تنهایی ۶۱ کرسی لازم را در اختیار ندارند. در طول کارزار انتخاباتی، آیزنکوت متعهد شد که در کابینهای تحت رهبری نتانیاهو حضور نخواهد یافت، در حالی که چهرههای متمایل به راست اپوزیسیون مانند نفتالی بنت و آویگدور لیبرمن تردیدهای جدی درباره ائتلاف وابسته به فراکسیونهای عرب ابراز داشتهاند. مسیرهای محتمل پیشرو شامل مذاکرات دشوار برای تشکیل دولت وحدت ملی، دولت اقلیت اپوزیسیون متکی به توافقهای خارج از ائتلاف، یا تداوم بنبست و کشیده شدن به یک دور دیگر انتخابات است.
دولت موقت و رایزنیهای ائتلافی
همانگونه که نیویورک تایمز گزارش داد، پرزیدنت اسحاق هرتزوگ در اوایل نوامبر ۲۰۲۶ زمانبندی رایزنیها با رهبران احزاب را آغاز کرد تا مشخص شود چه کسی نخستین مأموریت ریاستی را برای تشکیل اکثریت حاکم دریافت خواهد کرد. در سرتاسر این فرآیند که توسط قانون اساسی الزامی شده است، بنیامین نتانیاهو همچنان به عنوان نخستوزیر دولت انتقالی خدمت میکند. قوانین اسرائیل صراحتاً تصریح میدارند که دولت مستقر تا زمان تأیید رسمی دولت تازهتشکیلشده از سوی کنست و ادای سوگند، بر سر کار باقی خواهد ماند. ادعاهایی که گادی آیزنکوت را نخستوزیر جدید اعلام میکنند، نظام پارلمانی اسرائیل را کاملاً نادرست نشان داده و گمانهزنیهای شتابزدهٔ سیاسی را جایگزین سازوکار دقیق و قانونی تشکیل دولت کردهاند.